Được dịp thăm thú và dọc ngang phố phường ở 2 thành phố được xem là kiểu mẫu và mô hình tham khảo của rất nhiều đô thị khác trên thế giới, mình có lưu lại khá nhiều hình ảnh và đặc biệt là những điều mình ghi nhận lại cho chính bản thân.
Rotterdam là một thành phố bị tàn phá rất nhiều sau Thế Chiến thứ 2. Có thể nói toàn bộ trung tâm thành phố hiện nay đã bị quét sạch sành sanh do bom đạn. Thành phố Rotterdam coi đó vừa là một mất mát nhưng cũng vừa là một khởi đầu mới để tái kiến thiết thành phố theo nhiều cách. Rotterdam đã khá mạnh dạn để thử nghiệm những loại hình kiến trúc mới. Có thể nói nơi đây là một tá những mô hình kiến trúc tiêu biểu theo từng thời kỳ kiến trúc, và không phải dự án nào cũng đạt hiệu quả tối đa hoặc mang lại giá trị bền vững cho đô thị. Tuy nhiên, thành phố không bị gò bó bởi điều đó. Họ tái tạo nhiều dịch vụ khác nhau và thay đổi tính chất sử dụng công trình để phù hợp với thời đại.
Ở Rotterdam, “khu phố mới” và “thành phố cổ” tuy hòa hợp nhưng cũng có những chỗ mà quy mô đã tạo nên những sự chênh lệch nhất định về độ cao của kiến trúc, như chúng ta vẫn thường nghe vertical city và horizontal city. Tuy vậy, mật độ dày đặc của đô thị chưa vượt ngưỡng nên quy hoạch đô thi và các công trình lớn chưa gặp phải những thách thức lớn về cơ sở hạ tầng. Kể cả khả năng vận tải của đường sá trong đô thị cũng không gặp phải ùn tắc.
Hiện nay, Rotterdam ngày càng hướng đến những khuôn viên xanh và bóng mát nhiều hơn cho những không gian rộng như quảng trường, công viên, đường dành cho người đi bộ vì phần lớn những không gian này đa số đều lát đá cũng như phần trăm bê tông hóa khá nhiều. Người hướng dẫn đã giải thích cho những người tham quan như mình rằng điều này là một trong những sai lầm mà các đô thị đều mắc phải và dĩ nhiên không có ngoại lệ cho Rotterdam và Amsterdam.
Bên cạnh đó, Rotterdam cũng có hệ thống kênh rạch, tuy không hiện hữu dày đặc và rõ ràng như Amsterdam nhưng họ chú trọng khá nhiều vào sự liên kết giữa con người và dòng nước. Trong lúc đi dạo quanh thành phố thì mình bắt gặp một dự án cải tạo dòng chảy, tạo sóng nhân tạo ở một đoạn kênh trong thành phố nhằm tạo sân chơi cho những người yêu thích thể thao dưới nước như lướt ván và chèo thuyền. Cũng là một cách thức hay để tăng sợi dây kết nối giữa con người và dòng chảy trong đô thị.
Lần này là lần thứ 2 mình quay lại Amsterdam. Khác với lần trước mình đi du lịch tự túc và dĩ nhiên là không phải đi du khảo kiến trúc nên toàn tập trung khám phá khu trung tâm của thành phố. Lần này, tụi mình đã được dẫn đi tham quan phần mở rộng của ga tàu trung tâm Amsterdam : được xem là một trạm trung chuyển kiểu mẫu cho phương tiện công cộng và phương tiện di chuyển chính ở đất nước Hà Lan : xe đạp. Phải khẳng định là mình vô cùng khâm phục cách người dân ở đây sử dụng xe đạp đi lại trong thành phố. Dĩ nhiên là vẫn có rất nhiều xe hơi và cả scooter (một loại xe tay ga phân khối nhỏ) nhưng khi đã tiến vào hầm giữ xe đạp ở ga tàu, mình có cảm giác vô cùng choáng ngợp vì sự tiện lợi và số lượng xe đạp mà mắt thấy tay chạm. Được biết là trừ khi mình để xe qua đêm thì mới tính phí, còn nếu giữ trong ngày thì người dân có thể gửi xe thoải mái và tích hợp vào thẻ đi lại công cộng. Bên cạnh đó, trong hầm giữ xe còn có dịch vụ sửa xe đạp nhanh nếu lỡ có gặp trục trặc, xì bánh xe hoặc kẹt dây sên…
Khu vực phía Nam của Amsterdam được gọi là khu đô thị mới với rất nhiều công trình nhà ở cao ốc và văn phòng làm việc. Vì hầu hết đều được xây trong cùng một giai đoạn nên ở đây tụi mình không nhìn thấy sự lệch lạc về quy mô và tính mới mẻ của công trình. Tuy vậy, khu vực này vẫn có những công trình “pha” – mang tính biểu tượng và nổi bật hơn những công trình còn lại. Cá nhân mình có thể kể đến The Valley của văn phòng kiến trúc MVRDV tiêu biểu. Đối với một người làm việc trong ngành như mình không thể bỏ qua. Cách đó không xa lắm, còn một công trình hơi tách biệt với phần còn lại của khu đô thị phía Nam Amsterdam đó là The Sluishuis của BIG. Đây cũng là một công trình đặc biệt không chỉ bởi concept kết cấu mà còn ý tưởng coliving mà kiến trúc sư muốn nhấn mạnh và đưa vào ứng dụng công trình.
Đối với một người thực hành kiến trúc, mình luôn trân trọng những chuyến đi du khảo vì đây là cách để cập nhật nhanh chóng và hiệu quả nhất kiến trúc đương đại ở các thành phố, đồng thời mang lại cái nhìn trực quan đối với công trình hiện nay và kỹ thuật xây dựng luôn cập nhật mỗi ngày.
Leave a comment